Πέμπτη, 18 Ιανουαρίου 2018

« Η ΣΤΕΝΗ ΚΑΙ ΤΕΘΛΙΜΜΕΝΗ ΟΔΟΣ, ΑΓΙΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ ΤΟΥ ΑΙΓΥΠΤΙΟΥ »



     «Όλοι οι Άγιοι βάδισαν τη στενή και τεθλιμμένη οδό. Αυτός ο Ίδιος ο Δεσπότης Χριστός στέφανο ακάνθινο εφόρεσε πάνω στο κεφάλι Του, υπέστη εμπτύσματα, ραπίσματα, Σταυρό. Αν ο Θεός έτσι πορεύτηκε πάνω στη γη, οφείλεις και συ να γίνεις μιμητής Του. Δεν είναι δυνατόν χωρίς παθήματα, χωρίς την τραχειά και στενή και τεθλιμμένη οδό να εισέλθει κάποιος στην πόλη των Αγίων».
(Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος, P.G. 34, 560)

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤ΄ (Τοῦ Ἁγίου Μακαρίου τοῦ Αἰγυπτίου) Μιά ἀπάντηση περί τοῦ τρόπου συμμετοχῆς τοῦ λαοῦ στήν Θεία Λειτουργία.Πρεσβυτέρου Βασιλείου Κοκολάκη



(Σημ.: Τά ἐντόνως ὑπογραμμισμένα γράμματα εἶναι ἡ μετάφραση τῆς συγκεκριμένης ὁμιλίας. Τά γράμματα σέ πλαγία μορφή ἀποτελοῦν σχόλια ἐπί τοῦ κειμένου ).



Προσευχή καί σιωπή



Αὐτοί οἱ ὁποῖοι πλησιάζουν τόν Κύριο καί Θεό μας,

 -Ὁ  Ἅγ. Συμεών ὁ Νέος Θεολόγος στίς κατηχήσεις 23-34, σελ. 206 κ. ἑ. διδάσκει ἕναν τρόπο προσεγγίσεως τοῦ Θεοῦ : «κατά τήν ὥρα τῆς προσευχῆς πρέπει νά αἰσθάνεσαι ὡς κατηγορούμενος. Μᾶς θυμίζει τόν Ἅγ. Ἰωάννη τῆς Κλίμακος πού λέει ὅτι ἡ προσευχή εἶναι γι’αὐτόν πού προσεύχεται πραγματικά , δικαστήριο καί κριτήριο καί βῆμα τοῦ Κυρίου , πρίν ἀπό τό μελλοντικό βῆμα. Ἤ μοιάζει μέ τήν ἱκεσία τοῦ ἀσθενοῦς πρός τόν ἰατρό πού πρόκειται νά τόν χειρουργήσει ἤ νά τόν καυτηριάσει.

Συνεχίζει ὁ Ἅγ. Συμεών: Κάνε πρῶτα τρισάγιο , ἔπειτα πές τό Πάτερ ἡμῶν. Νά θυμᾶσαι ποιός εἶναι Αὐτός τόν ὁποῖο ὀνομάζεις Πατέρα. Ὅταν δέ ἔρθει ἡ στιγμή νά πεῖς τό Κύριε ἐλέησον καί θελήσεις νά ἁπλώσεις τά χέρια σου πρός τόν οὐρανό , ἀφοῦ κοιτάξεις πρός αὐτόν μέ τά αἰσθητά μάτια καί ἀφοῦ προσέξεις αὐτά τά χέρια καί ἀφοῦ συγκεντρώσεις μέ τό νοῦ σου τόν ἑαυτό σου , θυμήσου τά πονηρά σου ἔργα καί ὅσες ἁμαρτίες διέπραξες μέ αὐτά καί ποιά αἰσχρά ἔργα ἔκανες καί νά φοβᾶσαι λέγοντας στόν ἑαυτό σου:  «Ἀλοίμονό μου ὁ ἀκάθαρτος καί μιαρός! Ποτέ νά μή θυμηθεῖ ὁ Θεός τίς ἀνομίες μου ὅταν μέ δεῖ νά τοῦ ἁπλώνω ἀναιδῶς μπροστά Του τά χέρια μου , διά τῶν ὁποίων ἔκανα τά διάφορα αἰσχρά ἔργα καί μοῦ στείλει φωτιά ἐναντίον μου καί μέ ἐξαφανίσει. Ἀφοῦ λοιπόν στρέψω αὐτά τά χέρια πρός τά πίσω καί ἀφοῦ δεθῶ σά νά ὁδηγοῦμαι πρός θάνατο ,νά πῶ μέ ἐλεεινή φωνή, ἀφοῦ στενάξω ἀπό τό βάθος τῆς ψυχῆς μου ¨ Ἐλέησόν με τόν ἁμαρτωλό καί ἀνάξιο τῆς ἴδιας τῆς ζωῆς , ἄξιο ὅμως ἀληθινά κάθε τιμωρίας¨ καί ἄλλα ὅσα ἡ Θεία Χάρη σοῦ δώσει νά Τοῦ πεῖς.

 ... τότε μαζί μέ ὅλους πήγαινε στή σύναξη καί στάσου στό ναό σάν μέ τούς ἀγγέλους στόν οὐρανό , σύντρομος, θεωρώντας ἀνάξιο τόν ἑαυτό σου ...»-



ὀφείλουν νά κάνουν τίς προσευχές τους μέ ἡσυχία



- Ὁ Χριστός συχνά προσεύχεται κατ’ἰδίαν «καί ἀπολύσας τούς ὄχλους ἀνέβη εἰς τό ὄρος κατ’ἰδίαν προσεύξασθαι . ὀψίας δέ γενομένης μόνος ἦν ἐκεῖ».(Ματθ. ιδ΄,23)

«Καί ἐγένετο ἐν τῶ εἶναι αὐτόν προσευχόμενον καταμόνας...»( Λουκ. θ΄,18)... «σύ δέ ὅταν προσεύχῃ , εἴσελθε εἰς τό ταμιεῖον σου , καί κλείσας τήν θύραν σου πρόσευξαι τῳ πατρί σου τῶ ἐν τῶ κρυπτῶ , καί ὁ πατήρ σου ὁ βλέπων ἐν τῶ κρυπτῶ ἀποδώσει σοι ἐν τῶ φανερῶ».( Ματθ. στ΄,6 )

Ταμεῖο ἐννοεῖ τήν καρδιά μας, ἐκεῖ πού φυλᾶμε τούς μύχιους λογισμούς μας , τά συναισθήματά μας καί τίς ἐπιθυμίες μας. Καί ὅταν μᾶς λέει νά κλείνουμε τήν πόρτα , ἐννοεῖ τήν πόρτα κυρίως τῶν σωματικῶν περισπασμῶν καί φροντίδων.-



 εἰρήνη καί πολλή σταθερότητα



-Ὁ Ἅγ. Ἰωάννης τῆς Κλίμακος λέει «νά περικλείεις τή σκέψη σου μέσα στά λόγια τῆς προσευχῆς ....Διότι ἴδιον τοῦ νοῦ εἶναι τό ἄστατον καί ἴδιον τοῦ Θεοῦ τό νά μπορεῖ ὅλα νά τά σταθεροποιεῖ. -



 καί ὄχι μέ ἄπρεπες



-Σύμφωνα μέ τόν Ἅγ. Ἰσαάκ τόν Σῦρο οἱ ἄπρεποι λογισμοί προέρχονται ἀπό τίς ἄπρεπες κινήσεις τοῦ σώματος-



καί μπερδεμένες κραυγές

Η ΥΠΟΜΟΝΗ ΣΤΙΣ ΘΛΙΨΕΙΣ, ΑΓΙΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ ΤΟΥ ΑΙΓΥΠΤΙΟΥ »



«Οι Χριστιανοί οφείλουν να υπομένουν καρτερικά τις θλίψεις, τους εξωτερικούς και τους εσωτερικούς εχθρούς, ώστε δια της υπομονής να νικήσουν τα κτυπήματα. Διότι η οδός του Χριστιανισμού τέτοια είναι. Όπου υπάρχει το Άγιο Πνεύμα, εκεί ακολουθεί, σαν σκιά, ο διωγμός και η πάλη».
(Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος, P.G. 34, 584B)

ΑΓΙΟΣ ΜΑΚΑΡΙΟΣ Ο ΑΙΓΥΠΤΙΟΣ ΛΟΓΟΙ Α'- ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΤΕΛΕΙΟΤΗΤΑΣ




ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΤΕΛΕΙΟΤΗΤΑΣ



1. Με τη χάρη και τη θεία δωρεά του Πνεύματος ο καθένας από μας κερδίζει τη σωτηρία· με πίστη πάλι και αγάπη και με αγώνα της αυτεξούσιας προαιρέσεως μπορεί να φτάσει στο τέλειο μέτρο της αρετής. Και τούτο, για να κληρονομήσει την αιώνια ζωή όχι μόνο με τη χάρη, αλλά και με τη δικαιοσύνη.



Και μήτε να αξιώνεται την τέλεια αρετή με μόνη τη θεία δύναμη και χάρη, χωρίς να συνεισφέρει και τους δικούς του κόπους, μήτε πάλι με μόνη τη δική του προθυμία και δύναμη να φτάνει το τέλειο μέτρο της ελευθερίας και της καθαρότητας χωρίς να βοηθήσει από ψηλά το χέρι του Θεού. Όπως λέει και ο Ψαλμωδός, αν ο Κύριος δεν οικοδομήσει το σπίτι, ή δε φυλάξει την πόλη, μάταια αγρυπνούν οι φύλακες και μάταια κοπιάζουν οι οικοδόμοι (Ψαλμ. 126, 1).



2. Ερώτηση: Ποιο είναι το θέλημα του Θεού, στο οποίο προτρέπει και καλεί ο Απόστολος (Ρωμ. 12,2) τον καθένα να φτάσει;



Απόκριση: Η τέλεια κάθαρση από την αμαρτία, η ελευθερία από τα πάθη της ατιμίας και η απόκτηση της κορυφαίας αρετής. Αυτό είναι ο καθαρισμός και αγιασμός της καρδιάς που γίνεται με τη μέθεξη του τέλειου και θεϊκού Πνεύματος, με εσωτερική αίσθηση.



Γιατί λέει ο Κύριος: «Μακάριοι όσοι έχουν καθαρή καρδιά, γιατί αυτοί θα δουν το Θεό» (Ματθ. 5, 8), και: «Να γίνεστε και σεις τέλειοι, όπως είναι τέλειος και ο ουράνιος Πατέρας σας» (Ματθ. 5, 48). Και ο Δαβίδ λέει: «Είθε να γίνει η καρδιά μου άμεμπτη στην τήρηση των εντολών Σου, για να μην ντροπιασθώ» (Ψαλμ. 118, 80), και πάλι: «Τότε μόνο δεν θα ντροπιασθώ, όταν εκπληρώνω όλες τις εντολές Σου» (Ψαλμ. 118, 6).



Επίσης σ' εκείνον που ερωτά: «Ποιος είναι άξιος να ανεβεί στο όρος του Κυρίου και να σταθεί στον άγιο τόπο Του;» αποκρίνεται: «Αυτός που έχει αθώα χέρια και καθαρή καρδιά» (Ψαλμ. 23, 3-4). με τα λόγια αυτά υποδηλώνει την τέλεια αναίρεση της αμαρτίας που επιτελείται με την πράξη και με τη διάνοια.



3. Το Άγιο Πνεύμα, γνωρίζοντας ότι τα αφανή και κρυφά πάθη δύσκολα φεύγουν και είναι σαν ριζωμένα βαθιά στην ψυχή, μας δείχνει μέσω του Δαβίδ, με τι τρόπο να επιχειρούμε την κάθαρσή τους. Λέει αυτός δηλαδή: «Καθάρισέ με από τα κρυμμένα πάθη μου» (Ψαλμ. 18, 3). Έτσι φανερώνει ότι θα το πετύχομε αυτό με πολλή δέηση και πίστη και με ολοκληρωτική στροφή προς το Θεό, μαζί με τη συνεργεία του Πνεύματος. Παράλληλα, με το να αντιστεκόμαστε και εμείς στα πάθη και να φυλάγομε με κάθε τρόπο την καρδιά μας(Παροιμ. 4, 23).

Το όραμα του αγίου Μακάριου του Αιγύπτιου,


.

Το όραμα του αγίου Μακάριου του Αιγύπτιου, 

... Ο άγιος Μακάριος, βαδίζοντας στην έρημο, 
ξέθαψε -κατά λάθος- με το ραβδί του ένα κρανίο. 
Έσκυψε λοιπόν, το έθαψε με σεβασμό και 
προσευχήθηκε για τον άνθρωπο, στον οποίο ανήκε. 
Τότε του εμφανίστηκε η ψυχή και τον πληροφόρησε ότι, 
όταν ζούσε, ήταν λάτρης των δαιμόνων (ιερέας της Ίσιδος) 
και τώρα βρισκόταν στην κόλαση.

«Και πώς είναι εκεί;» 
ρώτησε ο άγιος. 
«Τα πάντα βρίσκονται μέσα στη φωτιά» 
απάντησε η ψυχή. 
«Κι εμείς είμαστε δεμένοι πλάτη με πλάτη. 
Όμως, όταν εσύ προσεύχεσαι για μας, 
βλέπουμε λίγο ο ένας τον άλλο, 
όση ώρα διαρκεί η προσευχή».

Ξέρουμε από τους αγίους χριστιανούς διδασκάλους 
ότι η φωτιά, που ανέφερε η ψυχή, είναι το Φώς του Θεού, 
στο οποίο λούζονται τα πάντα στον άλλο κόσμο. 
Η αίσθηση που βιώνουν από Αυτό το Φως εκείνοι 
που το βλέπουν μέσα από την παραμόρφωση του εγωισμού 
είναι αυτό που περιγράφεται ως «πυρ της κολάσεως».

Ο άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος 
ήταν τόσο καλός, 
ώστε, όταν μια νέα γυναίκα που είχε μείνει έγκυος 
από κάποιον κρυφό εραστή 
και τον συκοφάντησε ότι το παιδί ήταν δικό του, 
εκείνος το δέχτηκε, υπέμεινε κάθε είδους προσβολές 
από τον πληθυσμό εκείνου του τόπου 
και άρχισε να δουλεύει διπλάσια, 
για να συντηρήσει και τη γυναίκα με το παιδί της.
 Και, όταν αργότερα αποκαλύφθηκε η συκοφαντία, 
έφυγε κρυφά και 
δε ζήτησε ποτέ το δίκιο του.
Επίσης η περίπτωση του αγίου Γρηγορίου του Διαλόγου
(καθώς και άλλες περιπτώσεις) 
αποδεικνύει ότι η θερμή, 
ειλικρινής και επίμονη προσευχή 
των ζωντανών για τους νεκρούς μπορεί ακόμη και 
να μετατρέψει την κατάσταση μιας ψυχής από κόλαση σε παράδεισο, 
τουλάχιστον αν η συγκεκριμένη ψυχή έχει τις προϋποθέσεις 
για τη μετατροπή αυτή 
(αν δηλαδή δεν είναι απόλυτα διεφθαρμένη). 
Ο άγιος προσευχήθηκε θερμά, «χύνοντας ποταμούς δακρύων», 
για τη σωτηρία της ψυχής του Ρωμαίου αυτοκράτορα Τραϊανού,
 όταν πληροφορήθηκε μια πράξη φιλανθρωπίας που είχε κάνει. Και αργότερα πληροφορήθηκε από το Θεό ότι οι προσευχές του εισακούστηκαν.
ΠΗΓΗ: http://anazhthseis-elena.blogspot.gr/

Ομιλίες Μακαρίου του Αιγυπτίου by Χαράλαμπος Τσαβδαρίδης


Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος
ΟΜΙΛΙΕΣ ΜΑΚΑΡΙΟΥ ΤΟΥ ΑΙΓΥΠΤΙΟΥ

Από όλες τις πλευρές πρέπει να παρατηρούμε τα τεχνάσματα και τα κακούργα σχέδια του εχθρού. Διότι ο σατανάς φροντίζει και γίνεται και άγγελος φωτός ακόμη, ώστε όλους να τους οδηγήσει στην απώλεια. Έτσι ο σατανάς στους προσευχομένους προξενεί έπαρση, στους νηστεύοντας οίηση, στους αξιωθέντας Θείου Φωτός, εμφανίζεται ως άγγελος φωτός, για να τους ρίξει στην πλάνη. Δηλαδή στους πάντες, τα πάντα μεταχειρίζεται, για να τους υποσκελίσει. Γι’ αυτό, με πολλή προσοχή, πρέπει να φυλάγουμε την καρδιά μας, να μη πλανηθεί και αντί κατοικητήριο του Θεού γίνει κατοικητήριο των δαιμόνων.
     Γι’ αυτό, κι αν ακόμη κάνουμε όλα τα έργα της αρετής να τα αποδίδουμε στο Θεό και όχι στον εαυτό μας. Έτσι, και το ότι είμεθα άνθρωποι κι αυτό είναι έργο του Θεού. Γι’ αυτό, τα πάντα να αποδίδουμε στο Θεό και σ’ Αυτόν να αναθέτουμε τα πάντα.
     Εκείνος, λοιπόν, που θέλει να γίνει μιμητής του Χριστού και υιός του Θεού, γεννημένος από το Άγιο Πνεύμα, οφείλει να υπομείνει τις θλίψεις  δηλαδή τις σωματικές ασθένειες ύβρεις και ονειδισμούς από τους ανθρώπους και επιθέσεις δαιμόνων με γενναιοψυχία και καρτερία. Γιατί κατ’ οικονομία Θεού παραχωρείται η δοκιμασία των θλίψεων, για να φανερωθούν οι ψυχές που Τον αγαπούν ειλικρινά: «Παιδί μου, αν έρχεσαι να υπηρετήσεις τον Κύριο, ετοίμασε την ψυχή σου για πειρασμούς» και «όλα όσα σου έρχονται, δέξου τα σαν καλά γνωρίζοντας ότι χωρίς να θέλει ο Θεός, τίποτα δεν γίνεται», λέει η Γραφή. Ουδέποτε όμως ο Θεός άφησε την ψυχή που ελπίζει σ’ Αυτόν να καταβληθεί από τους πειρασμούς και ν’ απελπισθεί. Γνωρίζει ο Θεός το βάρος των θλίψεων, που μπορεί να σηκώσει μια ψυχή και να γίνη δόκιμη και κατάλληλη για τη Βασιλεία των Ουρανών.
     Μερικές ψυχές, αν και έλαβαν τη θεία Χάρη και ένοιωσαν τη γλυκύτητα και την ανάπαυση του Αγίου Πνεύματος, επειδή όμως ακόμη δε δοκιμάσθηκαν από τα πονηρά πνεύματα με διάφορες θλίψεις, εξακολουθούν να είναι νήπιες  και δεν είναι ακόμη κατάλληλες για τη Βασιλεία των Ουρανών. Ώστε, και οι πειρασμοί και οι θλίψεις για το συμφέρον στέλνονται στους ανθρώπους, να κάνουν την ψυχή του πιο γνήσια και πιο στερεή. Κι αν αυτή υπομείνει  μέχρι τέλους με την ελπίδα της στον Κύριο, είναι αδύνατο να μη λυτρωθεί από τα πάθη της κακίας και ν’ αξιωθεί της Βασιλείας των Ουρανών.
     Οι Άγιοι μάρτυρες, αφού υπέφεραν πολλά βασανιστήρια και έδειξαν καρτερία μέχρι το θάνατο, έγιναν άξιοι για τα στεφάνια και τη δόξα. Και όσο περισσότερα και σκληρότερα ήταν τα βάσανα που υπέφεραν, τόση περισσότερη δόξα και παρρησία απέκτησαν ενώπιον του Θεού. Κατά τον ίδιο τρόπο και οι ψυχές που παραδόθηκαν σε διάφορες θλίψεις (είτε εξ ανθρώπων είτε εκ σωματικών ασθενειών), αν κάνουν μέχρι τέλους υπομονή και δε γογγύσουν, θα αξιωθούν τα ίδια στεφάνια και την ίδια παρρησία με τους Μάρτυρες. Και όλα αυτά όχι μόνο στο μέλλον θα απολαύσουν από το Θεό, αλλά και εδώ θα αξιωθούν την παρηγορία του Αγίου Πνεύματος.

Οι βαθμίδες της πνευματικής ζωής σύμφωνα με τον άγιο Μακάριο τον ΑιγύπτιοΜαρία Καράμπελια

Οι πενήντα Πνευματικές Ομιλίες που έφθασαν μέχρι σήμερα με το όνομα του αγίου Μακαρίου του Αιγυπτίου, γνωστού επίσης και ως αγίου Μακαρίου του Μεγάλου, συνιστούν μία από τις σπουδαιότερες πηγές στην ιστορία της πρώιμης μυστικής Θεολογίας καθώς η επίδρασή τους υπήρξε αδιαφιλονίκητη σε ολόκληρη την ιστορία του Χριστιανισμού, ανατολικού και δυτικού[1].
Ο Μακάριος αντιλαμβάνεται τη θεολογία ως χάρισμα, βίωμα και εμπειρία, έργο αληθείας που πραγματοποιείται μέσα στην ανθρώπινη ψυχή και όχι ως μία αποκομμένη εγκεφαλική σύλληψη: «Οὐ γάρ εἰσιν ἁπλῶς λόγοι λαλούμενοι, ἀλλὰ ἔργον ἀληθείας ἐστὶν ἐν τῇ ψυχῇ γενόμενον»[2]. Ο λόγος του είναι εικονικός, βιωματικός και σαφής. Η απόσταση θεωρητικής γνώσης και προσωπικής μέθεξης προβάλλει αγεφύρωτη γιατί, όπως τονίζει, αλλιώς αντιλαμβάνονται οι άνθρωποι τα πράγματα και αλλιώς τα πραγματοποιεί το Άγιο Πνεύμα[3]. Ο χριστιανισμός, ως ζωή, μετοχή και γνώση[4], απευθύνεται σ’ όλους τους ανθρώπους ανεξαιρέτως: «Ἡ σαγήνη τῆς χάριτος ἐφαπλοῦται ἐπὶ πάντας, καὶ ζητεῖ ἀνάπαυσιν. Ἀλλ’ οἱ ἄνθρωποι οὐ ὑπακούουσι»[5]. Η ανταπόκριση του ανθρώπου στην κλήση του Θεού εξαρτάται από την αυτεξούσια διάθεση για μίμηση του θείου προτύπου, όπως φανερώθηκε στο πρόσωπο του Χριστού[6]. Η μίμηση του Χριστού όμως δεν πραγματοποιείται κατά τρόπο αυτόματο και ακαριαίο. Στην ασκητική γραμματεία απαντάται πολύ συχνά η έννοια της κλίμακας, που στη μεταγενέστερη μοναστική παράδοση καθιερώνεται και ως ένας ιδιαίτερος θεολογικός όρος. Είναι η έννοια που περιγράφει τη σταδιακή και μαρτυρική κατά βαθμίδες πνευματική ανάπτυξη του ανθρώπου.